Kernwaarden in de praktijk

Bestuurders en schoolleiders over de WvOS
Praktische tips & adviezen

Door het hele land besteden openbare scholen en schoolbesturen aandacht aan de Week van Openbare Scholen. Dat gebeurt op uiteenlopende manieren: in de klas, in teamgesprekken, met ouders of juist zichtbaar richting de buurt.

Voor de WvOS 2026 spraken we met verschillende bestuurders en schoolleiders over de kernwaarden van het openbaar onderwijs en hoe zij deze concreet maken in de dagelijkse praktijk én in de Week van Openbare Scholen.

Bestuurders en schoolleiders over de WvOS

Turan Yazir, bestuurder bij WEST Openbaar Onderwijs: “Openbaar onderwijs onderscheidt zich door wat leerlingen ervaren”

Lees meer

Makers podcast ‘Een vliegende start – Het jonge kind in het openbaar onderwijs’ van PROO Leiden: “Wat in de maatschappij nog ingewikkeld lijkt, is op onze school heel normaal”

Lees meer

Deelnemers uitwisseling tussen Meerwerfscholen:

“Je ziet hier het openbaar onderwijs op z’n best”

Lees meer
Deze verhalen laten zien hoe openbaar onderwijs elke dag vorm krijgt in de praktijk

Praktische tips Week van Openbare Scholen

In de Week van Openbare Scholen laten we zien dat openbaar onderwijs staat voor ontmoeting, gelijkwaardigheid en vrijheid. Om je op weg te helpen dit op jouw school te concretiseren, hebben we praktische tips en adviezen waarmee je aan de slag kunt gaan.

Zet ontmoeting en gesprekken centraal

Organiseer een dialoogkring in de klas. Geef verschillende stellingen en vragen mee waarover de leerlingen met elkaar in gesprek gaan. Wat betekent vrijheid voor jou? Hoe zorg jij dat iedereen erbij hoort? Waarin verschillen we en wat hebben we gemeen? Dit zijn enkele voorbeelden die je ter discussie kunt stellen. VO-leerlingen kun je prikkelen met een debat-middag. Laat ze zoeken naar actuele stellingen over bijvoorbeeld kansengelijkheid of vrijheid van meningsuiting. De uitkomst van de middag kunnen de leerlingen in een poster of tekening verwerken.

Extra tip: laat leerlingen zelf het programma opstellen. Zo ervaren ze vrijheid in het bepalen van het gesproken en geven ze hun stem écht vorm.

Kijkje in de keuken

Laat leerlingen letterlijk over de drempel stappen. Organiseer samen met een andere school in de buurt een gezamenlijke activiteit. Leerlingen kunnen samenwerken aan een presentatie, kunstwerk of korte video. Kies opdrachten waarbij ieders talent nodig is: creatieve denkers, planners, onderzoekers, makers en vertellers. Laat leerlingen bijvoorbeeld een les bij elkaar volgen of organiseer een digitale meeting via Zoom of Teams. Zo ontdekken leerlingen hoe het er op een andere school aan toegaat. Wat is hetzelfde? Wat is anders? De Meerwerfscholen deden dit vorig jaar door leerlingen uit groep 5 uit te wisselen met een andere school. Het bezoek leverde niet alleen veel plezier op voor de leerlingen, maar gaf ook waardevolle inzichten voor de leraren en zorgde voor echte verbinding tussen de kinderen.

Het artikel hierover lees je hier: Kernwaarden in de praktijk - wvos

Een open ochtend voor ouders en buurtbewoners

Gebruik de Week van Openbare Scholen om de deuren van je school letterlijk open te zetten. Organiseer een open ochtend, waarin bezoekers kunnen ervaren hoe de school dagelijks invulling geeft aan gelijkwaardigheid, vrijheid en ontmoeting. Laat bezoekers een les bijwonen, geef leerlingen een rol als rondleider en zorg voor een plek waar mensen elkaar informeel kunnen ontmoeten.

Wil je het explicieter maken? Kies er dan voor om tijdens de ochtend kort stil te staan bij wat deze kernwaarden voor jullie school betekenen. Hoe geef je ruimte aan verschillende overtuigingen? Hoe werk je aan gelijke kansen? En hoe zorg je dat iedereen zich gezien en gehoord voelt?

Een actie in de buurt

Laat zien dat jouw school midden in de samenleving staat. Organiseer een activiteit in de wijk, waarbij leerlingen actief bijdragen en in gesprek gaan met anderen. Denk aan een buurtontbijt of lunch, georganiseerd door leerlingen. Plan een bezoek aan een buurthuis of verzorgingshuis en ga in gesprek over thema’s als vrijheid en samenleven. Laat leerlingen buurtbewoners interviewen en verwerk de verhalen in een tentoonstelling, presentatie of podcast.

Digitaal aan de slag

Digitale activiteiten maken het mogelijk dat iedereen kan meedoen, ook ouders of verzorgers die niet naar school kunnen komen. Zo kun je bijvoorbeeld een virtuele tour door de school geven, een video maken waarin leerlingen hun ervaringen delen, of een podcast opnemen. Een mooi voorbeeld hiervan is de podcast van de Prins Willem-Alexanderschool in Leiderdorp. De directeur, leerkrachten, ouders en pedagogisch professionals maakten samen een aflevering over hun openbaar onderwijs. Ze vertelden hoe de kernwaarden van het openbaar onderwijs dagelijks zichtbaar zijn.

Het interview met de podcastmakers lees je hier: Kernwaarden in de praktijk - wvos. Benieuwd naar de podcast? Deze is hier te beluisteren: PROOcast | PROO

Stem voor de leerlingen

Geef leerlingen een stem in de school, door met de leerlingenraad een actie te bedenken waarbij de stem van de leerlingen centraal staat. Ze kunnen bijvoorbeeld meedenken over het schoolplein of inrichting van de aula. Zo worden leerlingen betrokken bij de toekomstvisie van de school en bij de keuzes over beleid en inrichting.

Een inspirerend voorbeeld waarin leerlingen een stem kregen, is het project WEST WensWereld van de scholen van WEST Openbaar Onderwijs. Leerlingen bedachten hier zelf lessen, stemden op elkaars ideeën en voerden deze samen uit. In een interview met Turan Yazir, bestuurder bij WEST Openbaar Onderwijs lees je er meer over: Kernwaarden in de praktijk - wvos

De inclusieve feest- en gedenkkalender

De inclusieve feest- en gedenkdagenkalender ‘Openbare scholen – waar verhalen samenkomen’ is een praktisch hulpmiddel om diversiteit door het jaar heen zichtbaar en bespreekbaar te maken in de klas. Laagdrempelig, actueel en passend bij de dagelijkse onderwijspraktijk.

Tijdens de Week van Openbare Scholen kun je hier extra aandacht aan besteden. Op de achterkant van de kalender staat een lesbrief voor bovenbouw PO en onderbouw VO, waarmee je het feest- en gedenkbeleid van jullie school kunt bekijken: Wie zijn we als school? Wat vieren of gedenken we nu? En wat zouden we eventueel anders of aanvullend willen doen?

Meer informatie over de kalender en lesbrief vind je hier: De inclusieve feest- en gedenkdagenkalender - wvos

Promotiemateriaal en zichtbaarheid

Bestel promotiemateriaal zoals pennen, stickers, posters of een boekje en deel deze uit binnen de school of de stichting. Gebruik dit als startpunt voor gesprekken over de kernwaarden. Je kunt ook een gevelbordje met de slogan ‘Openbare Scholen - waar verhalen samenkomen’ plaatsen en dit feestelijk onthullen samen met leerlingen en ouders. Zo laat je letterlijk zien dat iedereen welkom is en dat de kernwaarden van de school worden beleefd.

Heb jij ook een praktijkvoorbeeld dat andere openbare scholen kan inspireren? Of wil je meer weten over de verhalen uit de interviews? Je kunt contact opnemen met de VOO (Eddy Habben Jansen, e.habbenjansen@voo.nl) of VOS/ABB (Margriet van Toledo, mvantoledo@vosabb.nl).

Contact:

VOS/ABB
VOO

Margriet van Toledo: mvantoledo@vosabb.nl

Eddy Habben Jansen: e.habbenjansen@voo.nl